Gıdalarda hile yapılmasının tarihçesi çok eski çağlara kadar uzanır. Bunu önlemek için zamanın kralları, hükümdarları gıdalarda hile yapanlara karşı ağır cezalar getirmişlerdir. Ama ne yazık ki tüketici sağlığını tehlikeye atan bu hileler günümüze kadar devam edegelmiştir.
Gıda hileleri neden ve en çok hangi gıdalarda yapılmaktadır?
Küresel olarak gıda fiyatlarındaki artış ve rekabetin çok olması hilelerin artışındaki en önemli nedenlerdendir. Öyle ki, baktığımızda hile yapılan gıda maddelerinin ortak özelliklerinin ekonomik değerlerinin yüksek olduğunu görüyoruz.
Ülkemizde ve dünyada en çok hile yapıldığı gözlemlenen gıdalar içinde yer alan ürünler arasında: Bal, zeytinyağı, bitkisel çaylar, toz baharatlar, süt, peynir, yoğurt, tereyağı, bitkisel yağlar, kıyma, döner, sucuk, salam, sosis, hazır köfte, çikolata ve kahve başta gelmektedir.
Önemli Gıda Hileleri nelerdir?
Zeytinyağına rafine ay çiçeği, kanola, fındık yağı karıştırılması,
- Sahte pekmez ve sahte çikolatalar üretilmesi,
- Toz ve pul biberlere kiremit tozu karıştırılması,
- Baharatların içine kurutulmuş ot ve saman karıştırılması,
- Mısır şurubu ve şeker karışımlı sahte bal yapılması,
- Metil alkol içeren sahte içkiler üretilmesi,
- Zeytine tekstil boyası ve daha düşük fiyatlı zeytinlerin karıştırılması,
- Nar ekşisi diye %99’u glikoz ve sitrik asitten oluşan nar ekşisine benzetilen bir ürün satılması
- Hayvansal ürünlerde hangi hilelere baş vuruluyor?
- Yoğurda jelatin katılması,
- Sütün yağının alınarak yerine margarin karıştırılması,
- Kaşar peynirine soya, margarin ve palm yağı katılması,
- Tarihi geçmiş peynirlerin geri toplanarak pişirme ve ambalajlama işlemlerinden geçirildikten sonra taze kaşar veya krem peynire dönüştürülmesi,
- Kıymaya yağ, dalak ve sakatat karıştırılması,
- Salam, sosis ve sucukların içine deri, sakatat ve sıyrık etlerin katılması,
- Deri, bağırsak, paça ve sakatatın “ tavuk döner” hazırlanmasında kullanılması,
- Hazır köftelere, dönere, lahmacuna ve kebaplara kesimine izin verilmeyen ucuz hayvan etlerinin katılması. Ve daha niceleri…
- Gıda Hilelerine Karşı Önlemler Neler Olmalıdır?
- En başta tüketiciler gıda hileleri konusunda bilinçlendirilmelidir.
- Ambalajlı veya ambalajsız tüm gıdaların etiket bilgileri okunaklı olmalı ve satın almadan önce mutlaka kontrol edilmelidir.
- Ürünün Tarım ve Orman Bakanlığının onayının olup olmadığına bakılmalıdır.
- Denetim sayısı artırılmalıdır.
- Gıda hilesi yapan işletmeler yetkili makamlarca basın yayın kuruluşları vasıtasıyla deşifre edilmelidir.
- Hile yapanlara verilen cezalar artırılmalı ve adli takibat süreleri hızlandırılmalıdır.
Sonuçta gıda hilesi deyip geçmeyelim. Gıdalarda yapılan hileler ile hem tüketici sağlığı tehlikeye atılmakta ve hem de dürüst, yasalara uygun üretim yapan firmalara karşı haksız rekabet ortamı yaratılmaktadır. Ve tabii ki bunun zararını toplum olarak maalesef hepimiz görüyoruz.